Zorgen voor vrije en eerlijke Europese verkiezingen

door Věra Jourová, Europees commissaris voor Justitie, Consumentenzaken en Gendergelijkheid

In mei 2019 zullen bijna 400 miljoen in aanmerking komende kiezers worden uitgenodigd voor de stembussen in 27 landen, en daarbij deelnemen aan een van ‘s werelds grootste democratische oefeningen.

De wereld waarin de Europese verkiezingen van 2019 plaatsvinden, is echter niet de wereld van 2014. We hebben ernstige bedreigingen voor de integriteit van onze verkiezingsprocessen aan het licht gebracht. Als we willen dat Europeanen hun politieke keuzes maken in eerlijke, veilige en vrije verkiezingen, moeten we vandaag onze verkiezingsregels aanpassen aan het digitale tijdperk.

Om precies te zijn, we moeten actie ondernemen om de risico’s van manipulatie en inmenging, ook door buitenlandse actoren, te beperken. We moeten massale online desinformatiecampagnes, cyberaanvallen en ander misbruik van de online-omgeving tegengaan.

De regels voor gegevensbescherming toepassen

Het Cambridge Analytica-schandaal heeft de waarde van onze Europese gegevensbeschermingsregels aangetoond en waarom deze moeten worden versterkt. De verkiezingen van 2019 zullen de eerste zijn die plaatsvinden onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Iedereen die bij verkiezingen betrokken is – nationale autoriteiten, politieke partijen en particuliere actoren – moet de betekenis van deze regels kennen en begrijpen. Om belanghebbenden te helpen deze regels toe te passen, hebben we specifieke richtsnoeren ontwikkeld waarin de verplichtingen inzake gegevensbescherming worden benadrukt die het meest relevant zijn voor het verkiezingsproces. De AVG verleent onder meer sterkere handhavingsbevoegdheden aan nationale gegevensbeschermingsautoriteiten om hen te helpen inbreuken op de gegevensbeschermingsregels aan te pakken.

Daarnaast hebben we de lidstaten opgeroepen om passende sancties op te leggen tegen inbreuken op de gegevensbescherming die de verkiezingen beïnvloeden of proberen te beïnvloeden. We zijn ook van plan de regels voor de financiering van Europese politieke partijen aan te scherpen: partijen die de gegevensbeschermingsregels overtreden kunnen een boete krijgen tot 5% van hun jaarlijkse begroting. Ze komen ook niet in aanmerking voor financiering
uit de algemene begroting van de Europese Unie in het jaar dat ze worden gesanctioneerd.

Door gegevensinbreuken en -manipulatie rechtstreeks aan te pakken, helpen we het nodige vertrouwen op te bouwen in de veiligheid en eerlijkheid van verkiezingen – iets dat zowel de burgers als de politieke partijen ten goede komt.

Meer transparantie in online advertenties

Naarmate partijen steeds vaker online campagne voeren, raadt de Europese Commissie aan dat ze allemaal, evenals stichtingen en campagneorganisaties, dit op een transparante manier doen. Burgers moeten onlineadvertenties kunnen herkennen die op hen zijn gericht in het kader van verkiezingen en weten wie er achter hen staan. Er mogen geen verborgen of ondoorzichtige politieke campagnes zijn bij vrije en eerlijke verkiezingen. Regels die van toepassing zijn op offline campagnes – met betrekking tot transparantie bij verkiezingen, geld besteed aan politieke campagnes, stilte voor verkiezingen enz. – moeten ook in de online wereld van toepassing zijn.

Betere samenwerking

Om vrije en eerlijke verkiezingen in heel Europa te garanderen, is een hechte samenwerking nodig tussen veel nationale autoriteiten en andere belanghebbenden, evenals tussen de lidstaten. Daarom moedigen we elke lidstaat aan om een ​​nationaal netwerk voor samenwerking bij verkiezingen op te zetten van relevante autoriteiten – zoals electorale, cyberbeveiligings- en gegevensbeschermingsautoriteiten – en om een ​​contactpunt aan te wijzen om op Europees niveau te coördineren. Hierdoor kunnen autoriteiten potentiële dreigingen sneller detecteren, informatie en beste praktijken uitwisselen en zorgen voor een snelle en goed gecoördineerde reactie.

De online wereld heeft ongekende mogelijkheden gecreëerd om deel te nemen aan een politiek debat en rechtstreeks te communiceren met miljoenen kiezers. Maar recente verkiezingen en referenda hebben ook aangetoond dat het gepaard gaat met nieuwe risico’s die specifieke beschermingsmaatregelen vereisen.